找回密码
 注册
搜索
热搜: 活动 交友 discuz
查看: 2909|回复: 0

[原创]近体诗常识补充(定义、押韵、对仗)

[复制链接]
发表于 2006-5-16 23:21:05 | 显示全部楼层 |阅读模式
<P >一、关于近体诗的定义<p></p></P>* M; t' M+ _3 \1 k
<P >古体诗:唐代以后指区别于近体诗的一种诗体。这种诗体形成于汉魏六朝,有四言、五言、六言、七言、杂言诸种形式,句数没有限制,各句的字数也可以不齐,平仄和用韵都比较自由。也叫古诗或古风。<p></p></P>
# ^' U- r) U4 j% g$ `+ K<P >近体诗:唐代形成的律诗和绝句的通称(区别于古体诗),句数、字数和平仄、用韵等都有比较严格的规定。<p></p></P>7 p* V% n7 {9 \% @- d
<P >律诗:近体诗的一种,格律严密,故名。起源于南北朝,成熟于唐初。以八句为定格,分五言、七言两体,简称五律、七律。<p></p></P>
. T) P1 E% m) s2 {<P >排律:律诗的一种,又叫长律。就律诗定格加以铺排延长,故名。每首至少十句,有多至两百句以上者。分五言<FONT face="Times New Roman">-</FONT>七言。除句数外,其他方面与律诗相同。<p></p></P>, e/ T0 h3 u1 c/ k
<P >绝句:也叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>截句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>、<FONT face="Times New Roman">“</FONT>断句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>。狭义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>指近体诗的一种,每首四句,分五言、七言两类。<p></p></P>
1 W% U3 {' X7 T: |7 x# G3 |( f<P >广义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>包括<FONT face="Times New Roman">“</FONT>古绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>和<FONT face="Times New Roman">“</FONT>律绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,前者属于古体诗的范畴,后者属于近体诗的范畴。<p></p></P>
1 o2 Y, ]8 ?; J7 U* J' C<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>8 J3 V: S% z5 L- g9 ^
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
& |5 P' K. t2 B3 M: x5 G. {<P >二、近体诗的押韵<p></p></P>& p: b- O& S- c% e' @* X/ u8 S4 z
<P ><FONT face="Times New Roman">1</FONT>、押平声韵<p></p></P>
1 F0 `- [. ~5 ~  r" Y! A. `  a; Z<P ><FONT face="Times New Roman">2</FONT>、句尾押韵,偶句押韵,首句可押韵也可不押韵(首句最后一字如果押韵就为平声,不押韵就为仄声,三、五、七句最后一字为仄)。<p></p></P>
) @6 p4 g: n& w3 A' s6 w) H<P ><FONT face="Times New Roman">3</FONT>、一韵到底,不能换韵。<p></p></P>
" L, U1 T. @/ g! s% D6 E# ]<P ><FONT face="Times New Roman">4</FONT>、不出韵(这指的是“平水韵”,有兴趣的请参考王力《古代汉语》,第四册,附录二,“诗韵常用字表”,清代周兆基《佩文诗韵释要》。)<p></p></P>+ x- r5 `2 K9 z$ h
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>8 t! v0 J2 f6 c, ^# q( g/ {# e
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
% t: f& ?% T3 J<P >三、近体诗的对仗<p></p></P>
( R5 c. m- f! N<P >七言律诗和五、七言排律,除首联、尾联以外,各联都要求对仗;五、七言绝句(律绝),可对可不对。<p></p></P>- S! A- S6 T8 u* K( F9 Z. p
<P >关于近体诗对仗问题,下面讨论几个较为特殊的情况。<p></p></P>
. |& S0 m+ ^: r% _<P >(一)流水对<p></p></P>' h+ O# w  c; j% u
<P >又叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>串对<FONT face="Times New Roman">”——</FONT>上下联相串成对,表示承接、条件、因果等关系,。这种对仗顺势而下,有如流水,故名。例如:<p></p></P>
4 L' [" R' k5 n6 B0 |  m7 M6 u<P >欲穷千里目,更上一层楼。<p></p></P>% X& q6 m# y# t$ @9 I3 R5 I5 S
<P >即从巴峡穿巫峡,便下襄阳向洛阳。<p></p></P>
4 b- A, r  ~% u) _2 y& g, l<P >(二)借对<p></p></P>
: |/ V- s' d5 P0 y/ H0 U; F6 L: _<P ><FONT face="Times New Roman">1.</FONT>利用多义的现象构成对仗<FONT face="Times New Roman">——</FONT>多义之字,在句中用的本是甲义,但同时借用其乙义来与另一字相对。例如:<p></p></P>
6 c1 k) a$ T4 u<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>, J$ o. x) ~% \" S: I8 n$ a+ i- v
<P >酒中堪累月,身外即浮云。(杜审言《秋夜宴临津郑明府宅》)<p></p></P>
- d0 h, |" h' q' x; M) _! V. f<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,从句义上看,应是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>年月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,这里又借用为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>日月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>云<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>
; d& h! w/ q, P<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>3 l+ M6 E3 D( Z6 D3 h
<P >酒债寻常行处有,人生七十古来稀。(杜甫《曲江》)<p></p></P>
6 X6 i, \! H$ o) P' G* o4 X$ I* O<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>寻常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>通常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之意,这里又借用<FONT face="Times New Roman">“</FONT>八尺为寻,倍寻为常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之义,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>七十<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>
- u( }4 v$ g6 i- p- M<P ><FONT face="Times New Roman">2.</FONT>借音构成对仗。例如:<p></p></P>1 m6 {. k, V7 k( D, |3 O+ Q, \! w
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>  o. m1 w3 D9 v0 _: o
<P >事直皇天在,归迟白发生。<FONT face="Times New Roman">( </FONT>刘长卿《新安奉送穆谕德》<FONT face="Times New Roman">)<p></p></FONT></P>
. y, Y7 B8 G, D<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇天<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>黄<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>. T' y8 |" m* W- i" A
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>% R0 Q6 k" e' F) h
<P >山入白楼沙苑暮,潮生沧海野塘春。(元稹《寄乐天》)<p></p></P>0 i6 C4 A) r& e. {: k& T
<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧海<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>苍<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<FONT face="Times New Roman"> <p></p></FONT></P>
( o) c; n% U9 f+ u, P<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
您需要登录后才可以回帖 登录 | 注册

本版积分规则

小黑屋|手机版|Archiver|月海 ( 沪ICP备05001843号 )

GMT+8, 2026-11-10 20:08

Powered by Discuz! X3.5

© 2001-2026 Discuz! Team.

快速回复 返回顶部 返回列表