|
|
<P >一、关于近体诗的定义<p></p></P>: k& @4 n9 z% Z7 ?- w( M* A
<P >古体诗:唐代以后指区别于近体诗的一种诗体。这种诗体形成于汉魏六朝,有四言、五言、六言、七言、杂言诸种形式,句数没有限制,各句的字数也可以不齐,平仄和用韵都比较自由。也叫古诗或古风。<p></p></P>% [7 n: D6 h/ A4 F0 \* P
<P >近体诗:唐代形成的律诗和绝句的通称(区别于古体诗),句数、字数和平仄、用韵等都有比较严格的规定。<p></p></P>
8 A$ U! v: C5 N6 t+ ?; q0 \<P >律诗:近体诗的一种,格律严密,故名。起源于南北朝,成熟于唐初。以八句为定格,分五言、七言两体,简称五律、七律。<p></p></P>& x/ A" {: F# W, L
<P >排律:律诗的一种,又叫长律。就律诗定格加以铺排延长,故名。每首至少十句,有多至两百句以上者。分五言<FONT face="Times New Roman">-</FONT>七言。除句数外,其他方面与律诗相同。<p></p></P>. h; J) S1 }( {8 P q! I4 x C* |
<P >绝句:也叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>截句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>、<FONT face="Times New Roman">“</FONT>断句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>。狭义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>指近体诗的一种,每首四句,分五言、七言两类。<p></p></P>
, L3 l' `' q$ `( O2 }" K {5 @<P >广义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>包括<FONT face="Times New Roman">“</FONT>古绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>和<FONT face="Times New Roman">“</FONT>律绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,前者属于古体诗的范畴,后者属于近体诗的范畴。<p></p></P>, W/ G& G) b1 Q/ m/ w. W
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>2 \( |0 j8 N, ]1 t
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
# ^ g6 W4 r( b0 z- j; a<P >二、近体诗的押韵<p></p></P>
( r; @- K0 g: B! C<P ><FONT face="Times New Roman">1</FONT>、押平声韵<p></p></P>7 y; S8 M- }& ^4 |
<P ><FONT face="Times New Roman">2</FONT>、句尾押韵,偶句押韵,首句可押韵也可不押韵(首句最后一字如果押韵就为平声,不押韵就为仄声,三、五、七句最后一字为仄)。<p></p></P>9 C4 y8 o: \& g9 N0 S2 u
<P ><FONT face="Times New Roman">3</FONT>、一韵到底,不能换韵。<p></p></P>
0 X! }# A5 `" G- r( D<P ><FONT face="Times New Roman">4</FONT>、不出韵(这指的是“平水韵”,有兴趣的请参考王力《古代汉语》,第四册,附录二,“诗韵常用字表”,清代周兆基《佩文诗韵释要》。)<p></p></P>
7 |5 f a: B2 k; b) o<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>. n' q1 f4 |, [' D9 Y2 m5 Q
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
9 g5 G$ o, c6 u6 }: c1 ?/ |/ J<P >三、近体诗的对仗<p></p></P>/ ?, X4 Y# W, `2 [4 ^) J
<P >七言律诗和五、七言排律,除首联、尾联以外,各联都要求对仗;五、七言绝句(律绝),可对可不对。<p></p></P>
$ C- c$ k1 }2 j* B<P >关于近体诗对仗问题,下面讨论几个较为特殊的情况。<p></p></P>
0 T; x7 W! `# w1 c6 @% b, n<P >(一)流水对<p></p></P>: ]+ h1 ]7 z0 L. n% E
<P >又叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>串对<FONT face="Times New Roman">”——</FONT>上下联相串成对,表示承接、条件、因果等关系,。这种对仗顺势而下,有如流水,故名。例如:<p></p></P>
7 D J, ~6 `9 D4 `' B<P >欲穷千里目,更上一层楼。<p></p></P>
/ Q' e! _1 Q! o0 {! k; n/ R' Z<P >即从巴峡穿巫峡,便下襄阳向洛阳。<p></p></P> R. q& U- w3 a# O! O
<P >(二)借对<p></p></P>
7 W: V( v( F6 X% P0 q<P ><FONT face="Times New Roman">1.</FONT>利用多义的现象构成对仗<FONT face="Times New Roman">——</FONT>多义之字,在句中用的本是甲义,但同时借用其乙义来与另一字相对。例如:<p></p></P>
9 u" K4 p. F6 v! W$ b<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>3 K0 U1 y. Y6 X& m# T
<P >酒中堪累月,身外即浮云。(杜审言《秋夜宴临津郑明府宅》)<p></p></P>
. D2 @8 p2 b" R3 ]$ w2 G# A<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,从句义上看,应是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>年月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,这里又借用为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>日月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>云<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>6 o% K) E3 V; x Q- R& w& _
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
8 i/ Q ^, S; F* S+ g* H3 F9 `+ r% K<P >酒债寻常行处有,人生七十古来稀。(杜甫《曲江》)<p></p></P>. Z& H& b) i( p! x: b, L
<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>寻常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>通常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之意,这里又借用<FONT face="Times New Roman">“</FONT>八尺为寻,倍寻为常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之义,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>七十<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>- m0 I5 I6 m& Q# ?1 S- R& q
<P ><FONT face="Times New Roman">2.</FONT>借音构成对仗。例如:<p></p></P>
C. s* W4 A2 c- q j8 m<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
/ [. U$ s4 C7 q% \. p<P >事直皇天在,归迟白发生。<FONT face="Times New Roman">( </FONT>刘长卿《新安奉送穆谕德》<FONT face="Times New Roman">)<p></p></FONT></P>
/ O7 p Q; V8 w) ~9 @2 m<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇天<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>黄<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>& c' q8 f' i( M- \
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>0 k2 P3 [+ v/ q7 w: X
<P >山入白楼沙苑暮,潮生沧海野塘春。(元稹《寄乐天》)<p></p></P>
1 a% U) C' y- z# A7 r9 S: N<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧海<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>苍<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<FONT face="Times New Roman"> <p></p></FONT></P>
8 x o! P" }6 B<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P> |
|