找回密码
 注册
搜索
热搜: 活动 交友 discuz
查看: 2910|回复: 0

[原创]近体诗常识补充(定义、押韵、对仗)

[复制链接]
发表于 2006-5-16 23:21:05 | 显示全部楼层 |阅读模式
<P >一、关于近体诗的定义<p></p></P>' E: ?9 n! v6 V( L% q& T$ ~  F) y" c. L
<P >古体诗:唐代以后指区别于近体诗的一种诗体。这种诗体形成于汉魏六朝,有四言、五言、六言、七言、杂言诸种形式,句数没有限制,各句的字数也可以不齐,平仄和用韵都比较自由。也叫古诗或古风。<p></p></P>" L& i6 V3 i0 C8 B
<P >近体诗:唐代形成的律诗和绝句的通称(区别于古体诗),句数、字数和平仄、用韵等都有比较严格的规定。<p></p></P>; Y8 w5 e+ z  B* b2 g  }
<P >律诗:近体诗的一种,格律严密,故名。起源于南北朝,成熟于唐初。以八句为定格,分五言、七言两体,简称五律、七律。<p></p></P>5 z) J/ I+ U" ~: \, e
<P >排律:律诗的一种,又叫长律。就律诗定格加以铺排延长,故名。每首至少十句,有多至两百句以上者。分五言<FONT face="Times New Roman">-</FONT>七言。除句数外,其他方面与律诗相同。<p></p></P>' o2 E1 f% f2 z9 E+ N0 _9 X
<P >绝句:也叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>截句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>、<FONT face="Times New Roman">“</FONT>断句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>。狭义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>指近体诗的一种,每首四句,分五言、七言两类。<p></p></P>
) t% N- `. s. W3 ]5 ~<P >广义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>包括<FONT face="Times New Roman">“</FONT>古绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>和<FONT face="Times New Roman">“</FONT>律绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,前者属于古体诗的范畴,后者属于近体诗的范畴。<p></p></P>
# d" X5 @0 D8 Q( \$ q<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
' i( x4 e1 g7 c7 c7 b' c<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>1 ]/ l1 _: a' k" l& ?
<P >二、近体诗的押韵<p></p></P>
7 o" n. T$ z, Y- c<P ><FONT face="Times New Roman">1</FONT>、押平声韵<p></p></P>
7 z1 Q& i0 @  U. C<P ><FONT face="Times New Roman">2</FONT>、句尾押韵,偶句押韵,首句可押韵也可不押韵(首句最后一字如果押韵就为平声,不押韵就为仄声,三、五、七句最后一字为仄)。<p></p></P>  v7 H9 [$ L$ d
<P ><FONT face="Times New Roman">3</FONT>、一韵到底,不能换韵。<p></p></P>
/ S3 A' [9 {( h6 L# {<P ><FONT face="Times New Roman">4</FONT>、不出韵(这指的是“平水韵”,有兴趣的请参考王力《古代汉语》,第四册,附录二,“诗韵常用字表”,清代周兆基《佩文诗韵释要》。)<p></p></P>
& M9 i2 ~8 x$ G8 [, H9 L* O<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>% T' G" F3 B  Z$ y+ @
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
" B) P3 l9 F" J" l<P >三、近体诗的对仗<p></p></P>
$ K) _, L5 V6 s* w5 G<P >七言律诗和五、七言排律,除首联、尾联以外,各联都要求对仗;五、七言绝句(律绝),可对可不对。<p></p></P>0 }) {7 b3 @" W# i
<P >关于近体诗对仗问题,下面讨论几个较为特殊的情况。<p></p></P>
9 M7 D. ?) Q/ W+ m8 ?( |8 q0 F<P >(一)流水对<p></p></P>; w+ X+ `6 d3 Y4 m- l7 g
<P >又叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>串对<FONT face="Times New Roman">”——</FONT>上下联相串成对,表示承接、条件、因果等关系,。这种对仗顺势而下,有如流水,故名。例如:<p></p></P>0 q! O9 e4 Y4 ]! v$ M8 l% N" W
<P >欲穷千里目,更上一层楼。<p></p></P>) U( @% x# W9 \0 J4 N
<P >即从巴峡穿巫峡,便下襄阳向洛阳。<p></p></P>9 L1 ~: Z7 a! S& K# X. z6 \
<P >(二)借对<p></p></P>0 `* ^/ I: @+ u
<P ><FONT face="Times New Roman">1.</FONT>利用多义的现象构成对仗<FONT face="Times New Roman">——</FONT>多义之字,在句中用的本是甲义,但同时借用其乙义来与另一字相对。例如:<p></p></P>, `" u: u6 n2 z: H3 o) |" N: C
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
: o5 k  O: F. `<P >酒中堪累月,身外即浮云。(杜审言《秋夜宴临津郑明府宅》)<p></p></P>; `* ?8 ]# D) s0 K( q$ d
<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,从句义上看,应是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>年月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,这里又借用为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>日月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>云<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>
( B; G9 m/ d" x<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>' h* o+ i/ ]- \+ t, [
<P >酒债寻常行处有,人生七十古来稀。(杜甫《曲江》)<p></p></P>
1 J- p& t4 _" N9 S4 I/ }" Z% ~$ o<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>寻常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>通常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之意,这里又借用<FONT face="Times New Roman">“</FONT>八尺为寻,倍寻为常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之义,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>七十<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>( @8 t7 _3 W0 _" V  W8 J1 U
<P ><FONT face="Times New Roman">2.</FONT>借音构成对仗。例如:<p></p></P>
/ o" J6 |2 D4 B: g/ K<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
+ F; D! Z! y, I# V4 B) j1 k* B<P >事直皇天在,归迟白发生。<FONT face="Times New Roman">( </FONT>刘长卿《新安奉送穆谕德》<FONT face="Times New Roman">)<p></p></FONT></P>
6 }, T% ]+ j  ?* n<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇天<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>黄<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>2 O: q: h; e! ]0 s' y5 O
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
; R& y4 m/ S0 H# g) s<P >山入白楼沙苑暮,潮生沧海野塘春。(元稹《寄乐天》)<p></p></P>1 L8 P$ G8 ?# F! N+ g- i& v
<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧海<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>苍<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<FONT face="Times New Roman"> <p></p></FONT></P>' ?$ k, e; f6 h
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
您需要登录后才可以回帖 登录 | 注册

本版积分规则

小黑屋|手机版|Archiver|月海 ( 沪ICP备05001843号 )

GMT+8, 2026-11-10 20:14

Powered by Discuz! X3.5

© 2001-2026 Discuz! Team.

快速回复 返回顶部 返回列表