|
|
<P >一、关于近体诗的定义<p></p></P>/ I u; h* ~ B
<P >古体诗:唐代以后指区别于近体诗的一种诗体。这种诗体形成于汉魏六朝,有四言、五言、六言、七言、杂言诸种形式,句数没有限制,各句的字数也可以不齐,平仄和用韵都比较自由。也叫古诗或古风。<p></p></P>* x) N- ~( @4 `2 S
<P >近体诗:唐代形成的律诗和绝句的通称(区别于古体诗),句数、字数和平仄、用韵等都有比较严格的规定。<p></p></P>
& f! _# t- k& {) r7 ~<P >律诗:近体诗的一种,格律严密,故名。起源于南北朝,成熟于唐初。以八句为定格,分五言、七言两体,简称五律、七律。<p></p></P>" J" ^( ^# p. d0 W/ J3 X
<P >排律:律诗的一种,又叫长律。就律诗定格加以铺排延长,故名。每首至少十句,有多至两百句以上者。分五言<FONT face="Times New Roman">-</FONT>七言。除句数外,其他方面与律诗相同。<p></p></P>. Q( u* G# r3 [, R7 ^+ ?5 B& _
<P >绝句:也叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>截句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>、<FONT face="Times New Roman">“</FONT>断句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>。狭义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>指近体诗的一种,每首四句,分五言、七言两类。<p></p></P>
2 h' l- a7 c7 j, q6 i! @# ?0 y<P >广义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>包括<FONT face="Times New Roman">“</FONT>古绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>和<FONT face="Times New Roman">“</FONT>律绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,前者属于古体诗的范畴,后者属于近体诗的范畴。<p></p></P>5 @; B9 G* X E+ W2 `* [
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
2 J- Y* t+ U5 `+ Y<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>% N) e# \$ e+ e. N7 U8 N; e4 |
<P >二、近体诗的押韵<p></p></P>
$ U, }0 S8 t- ?<P ><FONT face="Times New Roman">1</FONT>、押平声韵<p></p></P>
; I% i! N) U3 O0 @' O<P ><FONT face="Times New Roman">2</FONT>、句尾押韵,偶句押韵,首句可押韵也可不押韵(首句最后一字如果押韵就为平声,不押韵就为仄声,三、五、七句最后一字为仄)。<p></p></P>
3 t1 \; M4 m. i J7 h5 S<P ><FONT face="Times New Roman">3</FONT>、一韵到底,不能换韵。<p></p></P>/ J1 V3 f) J( ?9 @* R4 \
<P ><FONT face="Times New Roman">4</FONT>、不出韵(这指的是“平水韵”,有兴趣的请参考王力《古代汉语》,第四册,附录二,“诗韵常用字表”,清代周兆基《佩文诗韵释要》。)<p></p></P>$ l& z2 L* \7 g8 v0 A: B" g/ L
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>* H1 X% I6 l/ V4 h
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
7 j4 I4 p1 ^+ V% P7 {" w<P >三、近体诗的对仗<p></p></P>6 g6 B* C( p: k/ ]. s8 q1 j
<P >七言律诗和五、七言排律,除首联、尾联以外,各联都要求对仗;五、七言绝句(律绝),可对可不对。<p></p></P>
8 m/ ?/ y$ [7 ]0 I. n<P >关于近体诗对仗问题,下面讨论几个较为特殊的情况。<p></p></P>
* B# q% i, H+ E1 r. o$ C3 ^! ]<P >(一)流水对<p></p></P>6 {4 x0 b' `: L) s @2 B5 x' u
<P >又叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>串对<FONT face="Times New Roman">”——</FONT>上下联相串成对,表示承接、条件、因果等关系,。这种对仗顺势而下,有如流水,故名。例如:<p></p></P>3 R" n+ x4 F. S6 I
<P >欲穷千里目,更上一层楼。<p></p></P>4 P$ z6 s; O- R( }
<P >即从巴峡穿巫峡,便下襄阳向洛阳。<p></p></P>! ]7 _! T! P6 N3 ?% @7 W' {
<P >(二)借对<p></p></P> t9 e; A5 T* {$ U/ R$ D
<P ><FONT face="Times New Roman">1.</FONT>利用多义的现象构成对仗<FONT face="Times New Roman">——</FONT>多义之字,在句中用的本是甲义,但同时借用其乙义来与另一字相对。例如:<p></p></P>
" n* [& Z2 t- Q5 u* _: v<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
* P: A' k: ]8 v4 P<P >酒中堪累月,身外即浮云。(杜审言《秋夜宴临津郑明府宅》)<p></p></P>
0 }' ?% Q( A( b& P/ v/ L<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,从句义上看,应是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>年月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,这里又借用为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>日月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>云<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>
! R4 ^& X& m# Q6 W<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
5 r6 K, @$ {. V, T: y T& n<P >酒债寻常行处有,人生七十古来稀。(杜甫《曲江》)<p></p></P>
! L2 z& `9 M0 W) j3 m- L$ n" k<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>寻常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>通常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之意,这里又借用<FONT face="Times New Roman">“</FONT>八尺为寻,倍寻为常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之义,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>七十<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>+ r* b/ V% [* b7 U
<P ><FONT face="Times New Roman">2.</FONT>借音构成对仗。例如:<p></p></P>4 B( W5 G5 A9 s9 }
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>; ^8 J! S4 o3 S$ d: [: v6 h2 l
<P >事直皇天在,归迟白发生。<FONT face="Times New Roman">( </FONT>刘长卿《新安奉送穆谕德》<FONT face="Times New Roman">)<p></p></FONT></P>
3 E6 H+ T/ L5 N N% t+ _3 }3 N* D<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇天<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>黄<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>: o7 z) {) U1 [# ~5 k2 |5 F! p3 B
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
8 U) Q/ U5 J% c<P >山入白楼沙苑暮,潮生沧海野塘春。(元稹《寄乐天》)<p></p></P>
' m7 k' x& B5 `' `1 Y" l B7 T<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧海<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>苍<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<FONT face="Times New Roman"> <p></p></FONT></P>
% t" ]/ a2 H4 Z6 i<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P> |
|