|
|
<P><FONT size=3>古代汉语中分为平、上、去、入四声,而现代汉语则由阴平、阳平、上声、去声构成,因此从古代到现代语音变化可概括为八个字:平分阴阳,入派三声(入声合入到平、上、去三声中)。即我们现在说的普通话里已经没有入声(但是有些方言里还保留有部分入声)。古人作诗讲究平仄,如果以现代汉语来看,阴平、阳平属于平声,上声、去声属于仄声,现在普通话里不存在的入声也属于仄声。这样就会出现一个问题,即现代汉语中的阴平、阳平中的一些字,虽然在今天看属于平声,但是如果它们是由古代汉语中的入声转化来的,那么在古代就应该归入仄声,而非平声。</FONT></P>: O9 b& i% U+ b/ F1 ? Q2 r" w: g0 y. g
<P><FONT size=3>下面的表列出了一些常用字,它们今读阴平、阳平,但在中古时期却是入声字。同时需要补充的是,鼻音韵尾(<FONT face="Times New Roman">n</FONT>、<FONT face="Times New Roman">ng</FONT>)的平声字在这里查不到,就是说不必再从表中查找,可直接认为是平声。</FONT></P>
* a% M0 r& Z' K) `. m6 i7 l: c<P><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"></FONT></FONT>& H, c' |' A Z5 K
<P>0 Z* ?1 d1 o) j. E$ c
<P><FONT size=3> B:八捌,拔跋魃,白,薄雹,逼,荸,瘪鳖憋蹩,别,亳孛勃渤脖钹舶伯铂魄(落魄)柏(柏林)泊箔博搏踣拨剥;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
0 I$ h. A/ N6 l; U+ l& _% w. X<P><FONT size=3> C:擦,插锸,察,拆,吃,出,戳,撮;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>, l9 M) m4 A# L0 E1 T) i9 V* @
<P><FONT size=3> D:答搭,达鞑耷褡妲怛靼,纛,得德,滴,迪的籴镝嫡狄逖荻涤敌笛,跌,谍蝶牒喋蹀碟迭叠垤,督,毒笃独髑读犊黩渎椟,咄掇,度(揣度)铎夺;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
1 j: b& J" B* ?( A<P><FONT size=3> E:额;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
: D8 i. g0 R, t% f: y( s- T* @; n<P><FONT size=3> F:发,罚乏伐筏阀,佛,缚(缚药),服伏袱弗拂福幅蝠;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>% N k/ L0 x1 w$ ^
<P><FONT size=3> G:割胳格咯骼阁搁疙鸽革鬲隔<FONT face="Times New Roman">[</FONT>木鬲<FONT face="Times New Roman">]</FONT>膈嗝,刮聒,郭,国蝈虢;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
6 w$ f* o X: w* w8 ]: o<P><FONT size=3> H:哈,蛤(蛤蟆),喝,合盒盍曷涸翮核劾鹘纥,黑嘿,忽惚,滑猾,豁,活;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
$ h( q8 n6 t7 S5 J2 x8 m3 }<P><FONT size=3> J:疾迹积激击唧缉绩,及汲极级圾急蒺嫉辑集给藉籍脊鲫棘即姞殛亟戢,夹浃,铗颊,截桀杰竭碣揭捷睫婕洁颉结拮鲒接节疖劫孑,掬鞠,菊桔局跼,绝掘崛倔撅厥橛镢蹶蕨獗决诀抉角(角色)桷觉谲爵噱攫;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>; t6 M d& t; }6 t R: ^! B
<P><FONT size=3> K:嗑瞌颏壳咳,哭窟;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>: g# p3 R' }' Y# c3 |
<P><FONT size=3> L:拉邋;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>+ N0 W( y. ?5 q8 p
<P><FONT size=3> P:拍,劈,撇,泼,扑,仆璞瀑;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
0 `& R7 y" }1 `5 \" |* @<P><FONT size=3> Q:七染漆戚,掐,曲,缺阙;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>- r q: i! {; _6 x
<P><FONT size=3> S:塞,杀刹铩煞,勺芍杓,舌折,失湿虱,十拾石食蚀实什识,叔,孰熟塾赎淑秫,刷,说,俗,缩;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
& h+ D1 X' Y; @( `- i<P><FONT size=3> T:踏(踏实)塌遢,踢剔,贴帖,突凸秃,托脱;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
0 j7 D$ w$ E6 `& C1 L0 G" P5 S<P><FONT size=3> W:挖,屋;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>8 ^. ^6 o L- {9 V
<P><FONT size=3> X:膝昔惜吸息熄媳析淅晰悉锡夕汐,习席袭隰檄,侠狭峡匣狎辖瞎黠,挟叶(叶韵)胁协歇蝎,薛,学穴削;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>( R& C) {+ s2 Z5 U6 }/ R, u9 A8 x
<P><FONT size=3> Y:鸭押,一壹揖,约曰;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
4 F, w6 t2 T ]# Y" u. _" w' I<P><FONT size=3> Z:杂匝鉔,凿,则责帻箦泽择,贼,炸(油炸)铡闸轧(轧钢)扎札,摘,宅翟,着(着急),蛰螫折哲蜇摺辄辙,只(一只)织汁,直值植殖侄执职踯,粥,轴妯,逐烛竹筑竺,卓桌捉拙,琢啄灼酌茁浊斫濯</FONT></P>
' C/ d% p6 M6 q8 \* [/ i<P><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">
3 k/ O$ t/ T) m) k1 E<P></FONT></FONT>
6 Q, x; W$ v, y ?<P>" w" w6 x- D8 c( j; W
<P><FONT size=3>以上引自</FONT></P>/ \) {* a7 T. y5 s" P
<P><a href="http://www.zhgc.com/ylzs/D05%BB%EC%C8%EB%C6%D5%CD%A8%BB%B0%C6%BD%C9%F9%D6%D0%B5%C4%C8%EB%C9%F9%D7%D6%B1%ED.htm" target="_blank" ><FONT face="Times New Roman" size=3>http://www.zhgc.com/ylzs/D05%BB%EC%C8%EB%C6%D5%CD%A8%BB%B0%C6%BD%C9%F9%D6%D0%B5%C4%C8%EB%C9%F9%D7%D6%B1%ED.htm</FONT></A></P> O0 }% a' N8 d: n1 M
<P><FONT size=3>是介绍楹联知识的网页,其中部分摘自余德泉的《对联通》一书。我手头有王力主编的《古代汉语》的附录中的《中古常用入声字今读阴平、阳平字表》,可惜本人不会五笔,打这些字出来恐怕难度太大,只好大致引用了一下,以后会对以上的引用做修改补充。</FONT></P>8 M V! G/ V5 t! L5 g( H
<P><FONT size=3>下面以诗为例略加解释。</FONT></P>
3 f1 S% E6 P# \6 y( }+ v" J* U<P><FONT size=3>上联<FONT face="Times New Roman"> 1 </FONT>白日依山尽,<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> |</FONT></FONT></P>! V# Z$ j9 J6 E/ |
<P><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"> 2 </FONT>黄河入海流。―<FONT face="Times New Roman"> </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>-</FONT></P> F8 b9 ?6 @9 g
<P><FONT size=3>下联<FONT face="Times New Roman"> 3 </FONT>欲穷千里目,<FONT face="Times New Roman"> | </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> | |</FONT></FONT></P>: J0 F: Z8 t) i% X6 L b
<P><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"> 4 </FONT>更上一层楼。<FONT face="Times New Roman"> | | | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-</FONT></P>
, Y( ?) n! C% W% K" R" p<P><FONT size=3>我们先根据上表标出这首诗的平仄。对于第一句来说,“白”字读阳平,因此需要我们的特殊注意,上表中有出现,说明在古代“白”读入声,此处应标仄声。“依”、“山”读阴平,但是上表中没有出现,因此仍然标平声。“日”和“尽”不属于阴平、阳平,因此不必查表,直接标仄声就可以了。其实对于以鼻音做韵尾的“山”来说,也不必查表,可直接认为是平声。其余三句同理。</FONT></P>2 ]: K8 I% g5 y! J0 u1 @1 v
<P><FONT size=3>下面是我所要讲的<FONT color=#e61a1a>重点</FONT>之处了,第一点提到的平仄,指每句的第二、四两字,其余字则没有这些限制。第三点请看括号中说明。此处还是主要以这首五言诗为例,对于七言诗来说,以下几点就是指每句的二、四、六三字而言了。</FONT></P>! y/ O6 B. N3 _9 T
<P><FONT size=3><FONT color=#e61a1a>第一</FONT>、从每句中来看,平仄是相间的;从每联中看,平仄是相反的,上联后句与下联前句平仄相同。前者就是说“日”与“山”,“河”与“海”,“穷”与“里”,“上”与“层”,平仄要交错,不能相同。后者是说上联中前句“日”和“山”与后句“河”和“海”平仄正好相反,下联也是如此,而上联后句(诗的第二句)中的“河”和“海”与下联前句(诗的第三句)中的“穷”和“里”平仄则相同。</FONT></P>% Y" f* C6 g8 L6 T! G8 I3 c8 [) _
<P><FONT size=3><FONT color=#f70909>第二</FONT>、每句句末不能出现连续的三个平声。这一点也可说成五言仄起平收句、七言平起平收句倒数第三字非仄不可。如</FONT></P>
* J1 E4 ?! D" d5 T- ~2 `% \. @<P><FONT size=3>更上一层楼<FONT face="Times New Roman"> | | | </FONT> -<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>正确</FONT></P>
9 {8 X( |6 ]4 A& b<P><FONT size=3>更上三层楼<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>― ― ― 错误</FONT></P>
$ _4 y+ X( e/ h) ^5 t: n3 L<P><FONT size=3>轻舟已过万重山<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> | | | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>正确</FONT></P>
& z- `, A* z" ]5 B5 q: E1 F2 ~<P><FONT size=3>轻舟已过千重山<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> </FONT>错误</FONT></P>$ B: t- y7 a6 x, p4 W+ `: r
<P><FONT size=3><FONT color=#ee1111>第三</FONT>、五言诗中的平起平收句(第二字为平,末字为平),七言诗中的仄起平收句(第二字为仄,末字为平)中第一、三或第一、三、五字中必须有一个平声,否则就是“孤平”。如</FONT></P># |* ?% ]* |& I; Q, F2 l
<P><FONT size=3>黄河入海流<FONT face="Times New Roman"> </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>正确</FONT></P>. Y) _/ R0 g9 p3 i/ u
<P><FONT size=3>大河入海流<FONT face="Times New Roman"> | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>错误</FONT></P>$ t2 P; u, |5 F1 v. c/ y
<P><FONT size=3>千里江陵一日还<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>正确</FONT></P>
9 m( t p% L( {<P><FONT size=3>万里江陵一日还<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>正确</FONT></P>, b3 |$ k) x0 s/ V0 i5 Q
<P><FONT size=3>万里武昌一日还<FONT face="Times New Roman"> | | | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>错误</FONT></P>! ]& K; Z \) q# o9 W
<P><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">
" V5 z2 B8 g/ s+ d6 C<P></FONT></FONT>
+ b' k4 W3 Y3 _9 `+ C1 j2 G: {+ F<P>
y& P% y9 @ U, `# l( A+ S& Q# W<P><FONT size=3>————————————————————————</FONT></P>2 B) m1 q* g" `+ T
<P>$ j# ?, h8 a( b9 h. ]1 U
<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>% w. X* T( j, [ t0 a7 I) k
5 Z! ^, c5 B1 {) f9 W ^& Y& e0 A
2 A% B* r" B) {
& @% [. q; _' S9 A$ N: s<P><FONT size=3></FONT>
4 P! n: w. h/ n: D, E. C<P>
$ c( i+ }4 x% F$ i<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>: z* q6 ]$ {7 x& }; ^2 I% ~& \
<P><FONT size=3>下面再补充新的内容:</FONT></P>" e+ C) l/ {) d, g$ Z" g
<P><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">1</FONT>、古代有的字有多个读音,如“探”既可读成现在的去声,也可读成阴平;“玩”可读成阳平和去声;“看”可读成去声和阴平。</FONT></P>0 k; K+ M& L5 l
<P><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">2</FONT>、现代轻声之类古读本调,如“着”、“了”、“过”。</FONT></P># W- H* @' P$ T: j7 \2 g
<P><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">3</FONT>、变调之类按本调处理,如“野火烧不尽”中“不”应读成去声而不是按变调读成阳平。</FONT></P>4 X% s8 [$ Z i! }- x- W0 m' v
<P>
) z8 v1 n% {6 ]/ ?3 L3 F2 Z$ e<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>
5 e9 B& s' f5 Y. J6 y- D3 R* f* n<P>7 [5 _$ x* y# J4 i/ t3 o) h# ]% j
<P>
0 F c3 A$ f9 w6 U! R; c1 o<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>
! e T) Q9 _4 i<P>8 G$ Q+ m! `5 w7 T* U$ a8 h, W+ ]
<P><FONT size=3>下面介绍一种特殊的规则——<FONT color=#f70909>变格</FONT>(也叫<FONT color=#f70909>拗-救</FONT>)</FONT></P>/ O; k+ d2 q$ j2 M k4 V i; |- `
<P>/ N' [, d- t( F C+ s. W
<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>2 ^; A! _, Q" Q: f
<P>
$ X$ B6 B; @- E- G" A<P><FONT size=3><FONT color=#f70909>第一</FONT>、句中的拗救。</FONT></P>5 I; T6 _3 ?6 B+ r( r% s5 A
<P>
# w8 F8 _3 S" N<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>
& i- P& m* i6 A; f9 a/ e% W<P>
m& R+ i6 Y2 m. F I \0 ]1 f/ f9 B+ R<P><FONT size=3>无为在歧路,儿女共沾巾。</FONT></P>
4 E" d4 W' r, j9 T5 N* [. {<P><FONT size=3>――<FONT face="Times New Roman"> | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> |</FONT></FONT></P>+ D' y8 S# A. I1 n ~: G
<P><FONT size=3>“无为在歧路”中平仄不符合前面介绍的规则,但是属于一种常见的变格,即用第三个字的仄声补救第四个字的平声(差不多相当于这样一看就把“歧”当成仄声了)</FONT></P>
! V, T4 a: h8 ~* V- ^$ }<P><FONT size=3>同样的还有</FONT></P>
' q, G: ]; U+ O ^<P><FONT size=3>回看射雕处,千里暮云平。</FONT></P>
9 y8 S' F7 `2 f<P><FONT size=3>其中需要注意的是“看”要读成阴平而不是去声。(不懂的罚看前面的内容)</FONT></P>5 S7 Y' [8 z6 |$ ~1 F5 {6 y7 d
<P>+ E- V" O2 \. U$ `* F \
<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>
1 f4 n4 t2 \# r- i/ M<P>. l3 |. d; P+ [
<P><FONT size=3>千载琵琶作胡语,分明怨恨曲中论。</FONT></P>7 k# L @& a6 e- C4 i& n
<P><FONT size=3>―<FONT face="Times New Roman"> | </FONT>――<FONT face="Times New Roman">| </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> |</FONT></FONT></P>
+ t4 ? N0 H# p& _<P><FONT size=3>“千载琵琶作胡语”中第二、四、六三字也不符合规则,但也是常用变格,这回用第五个字“作”(仄声)来补救。</FONT></P>3 Q1 c5 ~6 _6 F4 c0 E# T
<P>) O+ r+ y1 D1 U8 A
<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>( {( C/ d: y) U+ r7 H% Q* ~
<P>
- _# y- |3 l* p! \<P><FONT size=3><FONT color=#f70909>第二</FONT>、出句拗,对句救</FONT></P>
( v1 j, f! J; O( T6 j3 ]<P>
" `; i9 g* @# H' b R& e4 Q<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>4 t9 w+ D( ]' z2 b* J& h" d8 A2 d
<P>
* u5 T, a; h' Y- M; S0 `- Z# S: w<P><FONT size=3>野火烧不尽,春风吹又生。</FONT></P>* r3 i' Y* Y e4 k1 {
<P><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">| |</FONT>-<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>―――<FONT face="Times New Roman"> | </FONT>-</FONT></P>
6 h/ S% r3 u4 |3 U<P><FONT size=3>第一句第四字“不”用下一句第三字“吹”补救。</FONT></P>
' p5 z6 Q6 g: L* ?<P><FONT size=3>一身报国有万死,双鬓向人无再青。</FONT></P>
5 p- i/ g; `- w<P><FONT size=3>―<FONT face="Times New Roman"> | </FONT>―<FONT face="Times New Roman">| | | | </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> | |</FONT>――<FONT face="Times New Roman"> | </FONT>―</FONT></P>8 G+ O; {4 p6 F0 z. o$ o: ~& W* S
<P><FONT size=3>第一句第六字“万”用下一句第五字“无”补救。</FONT></P>, A; V/ B& ?$ m5 _/ \2 i/ U$ m* [
<P><FONT size=3></FONT></P>0 S6 g1 e; f3 N/ {5 ^- E/ @7 r
<P><FONT size=3></FONT></P> T- n8 }. t4 B: w
<P><FONT size=3>变格因为唐代许多诗人都用,因此就成了正确用法了,而且这样用还会显得专业^_^</FONT>; e: ]6 S( |/ O
<P>
+ L9 _; J" ?3 _<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>3 n$ N9 h6 D# X3 P
" M4 a' N/ o; n# N1 R, ^/ b% t/ B' b
[此贴子已经被作者于2006-5-16 23:17:14编辑过]
% k$ |& q- k; q+ T |
|